Trick of the trade
Trick of the trade
วิธีสืบทอดกิจการครอบครัว
หนูมีคำถามคะ 
ครอบครัวมีร้านค้าลักษณะธุรกิจเฉพาะกลุ่มที่ทำมาเก่าแก่ยาวนานตั้งแต่รุ่นอากง(น่าจะกว่า40ปี)  ซึ่งสร้างฐานทั้ง connection,ลูกค้า มาอย่างดียาวนาน เป็นระบบ เป็นธุรกิจกลุ่มที่คุณพ่อบอกว่า คนนอกถ้าจะเข้ามาทำเรียกว่ายาก  เพราะในแวดวงจะรู้จักกันหมด ธุรกิจนี้คุณพ่อแยกสาขาร้านออกมาต่างหากจากร้านอากง แต่ลักษณะของร้านเหมือนๆกัน คือ เป็นร้านขายของแบบดั้งเดิม ทำกันเอง ทั้ง stock สินค้า การทำบัญชี(ด้วยมือ) ไม่ได้อาศัยเทคโนโลยีมาช่วยมาก   
 
จุดแข็งของร้าน คือ คุณพ่อ ซึ่งด้วยประสบการณ์ทำให้รอบรู้ในสิ่งที่ขายอยู่อย่างมาก เป็นที่ปรึกษาและคนขายในเวลาเดียวกัน ลูกค้าหลายๆคนชอบคุยชอบปรึกษาแม้ไม่ได้ซื้อ เป็นการทำงานด้วยใจ ไม่ได้หวังกำไรมาก แต่ใช้ใจซื้อใจคนในการค้าขาย    
 
หนูเป็นรุ่นลูก อยากเข้ามาช่วยงานต่อจากคุณพ่อ แต่ก็มักโดนปรามว่า ไม่อยากให้โฆษณาเป็นจุดเด่นกว่าร้านอื่นๆ ไม่อยากให้ทำออนไลน์ เช่น fb fanpage ไม่อยากให้เข้ามาเปลี่ยนแปลงระบบเดิมๆที่มีอยู่ของร้าน กลัวความเด่นจะทำให้เป็นที่เพ่งเล็ง เหมือนที่ตกเป็นข่าวว่า ขายของออนไลน์แล้วโดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง กลัวความวุ่นวายถ้าโดนสรรพากรเรียก ถึงแม้ไม่ได้ทำอะไรผิด ฯลฯ   
หนูไม่มีไอเดียและมองไม่ออก ว่าจะต่อยอดจากตรงจุดนี้อย่างไรคะ ถ้าอยากทำธุรกิจสักอย่างคงต้องออกมาทำอะไรเป็นของตัวเองที่ไม่ข้องเกี่ยวกับใคร พี่มีคำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับกรณีนี้มั้ยคะ ขอบพระคุณคะ  
 
 
คำตอบ 
สวัสดีครับ  ถ้าน้องเค้ามาช่วยงานคุณพ่อ เท่ากันเป็นรุ่นที่ 3 ของครอบครัวที่เข้ามาดูแลธุรกิจนี้ ซึ่งพี่ถือว่าเป็นเรื่องดีนะ แต่เราเองก็ต้องมีความชอบด้วย โดยเฉพาะธุรกิจอะไหล่รถที่ครอบครัวกำลังทำอยู่นี้อาจจะห่างไกลผู้หญิงนิดนึง เอาเป็นว่า ถ้าน้องอยากทำ และชอบ ก็มีโอกาสประสบความสำเร็จมากเพราะมีต้นทุนเดิมคือความน่าเชื่อถือในวงการของอากงและคุณพ่อ   ส่วนการแข่งขันด้านอื่นก็ต้องแข่งกันต่อไป   
 
รุ่นคุณพ่อแยกตัวออกมาจากอากง การแข่งขันก็แบบนึง คนรุ่นนั้นแข่งกันด้วยความขยัน ทุ่มเท ทำงานหนัก เข้าถึงลูกค้าแบบหมดใจ เรียกว่าถ้าคนซื้อคนขายย้ายมาอยู่ด้วยกันได้คงทำไปแล้ว การค้าขายยุคนั้นจึงใช้ใจเป็นตัวนำเหมือนที่น้องเข้าใจ   
 
คุณพ่อเป็นศูนย์กลางธุรกิจนั้นไม่ผิดหรอก ทุกสิ่งอย่างเกิดจากการวางแผน ขาย ตัดสินใจจากคนๆเดียวทั้งนั้น คุณพ่อคือจุดแข็งของร้าน ความรู้ ความชำนาญและประสบการณ์ที่อยู่ในหัวคือสิ่งที่ทำให้ลูกค้าติด และวิธีการค้าขายแบบคุณพ่อคือศิลปินดีๆนี่เอง ใครรักใครชอบก็ขายให้ ใครไม่ชอบก็ไม่ขาย และเมื่อคุณพ่อทำแบบนี้มาแล้วทั้งชีวิต อยู่มาวันนึงคุณลูกจะจับคุณพ่อเปลี่ยนวิธีการทำงาน คุณพ่อคงไม่เปลี่ยนหรอกครับ   
 
แต่การค้าสมัยก่อนกับสมัยนี้ไม่เหมือนกันแล้ว พฤติกรรมการซื้อสมัยก่อนอาจซื้อด้วยใจ แต่สมัยนี้ซื้อด้วยความสะดวก ราคา ผ่านเครื่องมือที่เรียกว่าเทคโนโลยี เรื่องซื้อด้วยใจจึงดูเหมือนจะเป็นเหตุผลรองลงมาแล้ว  คำว่าคนในวงการนั้นแทยม่มีความหมายอีกต่อไปแล้ว  เพราะทุกคนเข้าถึงข้อมูลทุกอย่างได้เหมือนกันหมดและการค้ามันเข้าสู่ยุคไร้พรมแดนเรียบร้อยแล้ว  
 
 ไม่ต้องดูตัวอย่างอะไรมาก รถใหม่คันเป็นล้าน เดี๋ยวนี้ยังซื้อขายกันทางเวปเลย เพราะสะดวก รู้แน่ๆว่าได้รถตามสเปกที่ต้องการ ดีลเลอร์ทั้งหลายโดนเขี่ยออกจากธุรกิจไปหมด (ดูรูปประกอบนะ) แล้วต่อไป ร้านอะไหล่แบบน้องจะมีเหลือกี่ร้านกันเชียว   
 
ถ้าน้องจะช่วยคุณพ่อ พี่แนะนำให้น้องเปิดมาเป็นบริษัทของตัวเอง หาวิธีการขายในแบบตัวเองโดยวางตำแหน่งและบริษัทของคุณพ่อ เป็นที่ปรึกษาและหนึ่งในผู้ขาย  ร้านของน้องอยากได้อะไรก็ไปถามและสั่งจากคุณพ่อเอา เวลาโฆษณาทำการตลาดหรือพัฒนาระบบงานอะไร ก็ทำในนามบริษัทของน้องเอง ดังเอง รวยเอง จะนักข่าวหรือสรรพากรจะมายุ่งก็ยุ่งแค่น้อง คุณพ่อไม่เกี่ยว ปล่อยคุณพ่อชิลแบบเดิมไป   
 
ธุรกิจอะไหล่รถ เครื่องมือช่างนี่ยังมี pain point หรือจุดรอให้แก้ปัญหาได้อีกมาก ถ้าน้องตั้งใจทำจริงๆถือว่ามีโอกาสมากๆนะครับ เอาแค่ว่า พี่อยากได้ apps หรือเวป สักอัน ไว้ให้พี่สั่งอะไหล่ทุกรุ่น ทุกอย่าง ได้จากมือถือของพี่ พี่ว่าพี่ก็โคตรมีความสุขแล้วในฐานะคนซื้อ เพราะพี่ไม่ต้อง deal กับผู้ขายหลายสิบเจ้า นั่งตรวจหรือเก็บเอกสารเป็นตั้งๆ เดือนนึงจ่ายเช็คใบเดียว
 
น้องคิดหาทางทำระบบจัดการให้คนอยากซื้อกับคนอยากขายมาเจอกัน เราจัดการตรงกลางให้ คนซื้อหาง่าย คนขายสะดวก ทุกๆการขายทำผ่านเรา เราเก็บ % อย่างเดียว ความรู้เรื่องอะไหล่แทยไม่ต้องใช้ ปล่อยคนซื้อคนขายเค้าคุยกันเอง น้องรอเก็บข้อมูลทั้งหมดอย่างเดียว  ถึงเวลาใครต้องการก็ขายข้อมูลไป  แบบนี้เรียกว่าขายข้อมูลที่เกี่ยวกับธุรกิจรถยนต์ผ่านธุรกิจอะไหล่  ข้อมูลที่น้องจะรู้ก็เช่น จะมีรถแบรนด์ไหนอยู่ตรงไหนของโลกกี่คัน  เขตไหนบ้าง อายุรถกี่ปี ฯลฯ  คนใช้ข้อมูลเอาไปทำอะไรต่อได้อีกเยอะ   
 
ร้านช่าง อู่รถหรือร้านอะไหล่ทุกวันนี้เค้ามีปัญหาอะไรในการทำงานบ้าง น้องต้องเริ่มศึกษาจากตรงนั้นและคนที่จะให้คำปรึกษาได้ดีที่สุด คือคุณพ่อของน้องนะครับ